Waarom een ijsjacht sneller is dan de wind
Op het ijs is er nauwelijks wrijving en geen golfweerstand. Het jacht versnelt tot de rijwind de ware wind ver overtreft – de schijnbare wind komt dan bijna altijd van voren. Daarom zeilen ijsjachten met twee tot vier keer de windsnelheid – op goed ijs is meer dan 100 km/u geen uitzondering.
Het is inspannend. Tijdens het zeilen heb je het niet koud, omdat je lichaam onder spanning staat en je focus hoog is. Je raakt in een flow waarin je tijd en ruimte vergeet – de adrenalinekick komt meteen.
De DN heeft de ingewikkeldste trim van alle jachten – afgezien van de moderne America’s Cup-boten.
Een korte geschiedenis
- 16e/17e eeuwHollandse vissers monteren ijzers en een zeil op hun boten om op dichtgevroren water vooruit te komen.
- 1865Aan de Hudson River in de VS ontstaat de eerste ijszeilclub ter wereld.
- 1932De Estse ontwerper Erik von Holst tekent de Monotype XV – het klassieke tweepersoons-ijsjacht van Europa.
- 1937De krant Detroit News schrijft een wedstrijd uit voor een goedkoop, zelf te bouwen ijsjacht. Het resultaat heet tot op de dag van vandaag DN.
- 1962Oprichting van de IDNIYRA, de internationale DN-klassenorganisatie. Sindsdien zijn er jaarlijks wereldkampioenschappen, afwisselend in Europa en Noord-Amerika.
- 1987Oprichting van de Eissegelgemeinschaft Ratzeburger Seen e.V.
Het ijs
Goed ijs is kernijs – ook wel zwart ijs genoemd: helder, zonder luchtbellen, zonder sneeuw, zo spiegelglad mogelijk. Voor ijszeilers moet het ruim meer dan 15 centimeter dik zijn. Veel Duitse meren halen dat al jaren niet meer.
IJs is nooit overal even sterk. Gevaarlijk zijn oeverzones, in- en uitstroomplekken, scheuren, sneeuwlagen, plekken met stroming en alles wat je van buiten niet ziet. We zeilen alleen op meren waar aantoonbaar veilige ijsdiktes zijn gemeten – en lopen na aankomst het ijs toch zelf na en meten opnieuw.
Basisuitrusting op het ijs
- Helm en veiligheids- of skibril
- IJspriemen (ijsklauwen), binnen handbereik op je lichaam
- Opblaasbaar reddingsvest
- Schoenen met spikes, warme en winddichte kleding
- Telefoon, een lang touw, werpzak
- Nooit alleen het ijs op – en altijd iemand vertellen waar je bent
Licenties, verzekering, voorrang
Voor wedstrijden in Duitsland heb je de DSV-ijszeillicentie nodig, met een theorie- en een praktijkdeel; veel zeilgebieden eisen die ook buiten wedstrijden, en verzekeraars kunnen zonder licentie claims afwijzen. Een aansprakelijkheidsverzekering is verplicht; de DN-klasse beheert daarvoor via IDNIYRA-Europe verzekerings-ID’s.
Op het ijs gelden eigen voorrangsregels, zodat jachten met meer dan 100 km/u elkaar niet in de weg zitten. Wie bij ons begint, krijgt ze vóór de eerste rit uitgelegd.
Zonder netwerk geen ijszeilen
Welk meer houdt, wordt vaak pas midden in de week duidelijk. Onze scouts zijn ’s winters in heel Europa onderweg, en via de regionale vloten weten we waar op dat moment bezeilbaar ijs ligt. Als lid ga je met de groep mee – en sta je niet alleen op het ijs, wat je sowieso nooit moet doen.
Wedstrijdzeilen op het ijs
De start is zoals bij het bobsleeën: het jacht wordt aangeduwd, dan spring je erin. Er wordt gezeild op rondjes om de boven- en benedenboei, bij grote wedstrijden in groepen van wel 50 boten. Voor ons telt vooral de funwedstrijd – de hoofdtaak is plezier, niet het resultaat.
